تغییر مناسبات قدرت در عربستان سعودی و تأثیرات منطقه ای آن الف: چهارچوب مفهومی اکثر کشورهای عربی خاورمیانه دچار ضعف ساختاری در نهاد دولت و نهادینه شدن دولت هستند. نمود عینی و برجسته این ضعف ساختاری را می توان در ساختار قبیله ای و طایفی دولت ها در حوزه جنوبی خلیج فارس دید. به طور مثال ترکی الفیصل رییس سابق دستگاه امنیتی عربستان میگوید: قطر یک دولت نیست، بلکه خانواده ای است با 300 هزار نفر جمعیت.[1] همانطور که بری بوزان اشاره می کند[2]: رقابت بین اسلامیت و عربیت، موجب آن بوده که بنیان ناسیونالیسم عربی بیش از آن که همکاری و هماهنگی بوجود آورد، رقابت و کشمکش بین عربی را برانگیخته است. بر این اساس می توان گفت دوگانه های مذهب و ملّیت همواره در دولت های منطقه تعارضات درونی و بیرونی ایجاد می کند. از آن جا که کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس(به جز عمان) بر اساس تجزیه (از عثمانی و ایران) پدید آمدند و دخالت خارجی یکی از مؤلفه های مهم دولت سازی در این کشورها میباشد، لذا این کشورها در هویت یابی و هویت سازی با ابهامات فراوانی روبرو هستند. تحولات پس از 11 سپتامبر و انقلاب های عربی سال 2011 به بعد ، تغییرات و دگرگونی های زیادی در منطقه پدید آورده است. به طوری که می توان گفت تحولات درخاورمیانه به نحوی است که در هر اقدام یا مرحله ای، فرصت ها و تهدیدات به سرعت جابجا می شود. این امر در شرایطی است که بازیگران و نقش ها نیز در صحنهی تحولات ثابت نیستند، بلکه همواره در حال جابجایی و تحول هستند. از این رو کنش گری، محیط کنش و قواعد کنش گری همواره در حال تغییر و جابجایی است. این سیالیّت موجب شناور شدن منطقه خاورمیانه در دریایی از تحولات شده است و اکثر کشورهای منطقه از جمله: عربستان، ترکیه، مادامه مطلب

تغییر مناسبات قدرت در عربستان سعودی و تأثیرات منطقه ای آن

الف: چهارچوب مفهومی

1. اکثر کشورهای عربی خاورمیانه دچار ضعف ساختاری در نهاد دولت و نهادینه شدن دولت هستند. نمود عینی و برجسته این ضعف ساختاری را می توان در ساختار قبیله ای و طایفی دولت ها در حوزه جنوبی خلیج فارس دید. به طور مثال ترکی الفیصل رییس سابق دستگاه امنیتی عربستان میگوید:

چرخه رابطه ای میان پژوهش و سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی ایران معیوب استادامه مطلب

1. سوریه قبل از تحولات و انقلاب های عربی سال 2011، مهد ناسیونالیسم و پان عربیسم بود و حزب بعث با اشاعه تفکر ناسیونالیسم عربی ( همراه با آموزه های کمونیسم) توانست سیاست و حکومت را در این کشور و عراق رهبری و نمایندگی کند. اما فروپاشی شوروی، سقوط حکومت بعثی عراق و نهایتاً خیزش های عربی سال 2011 به بعد، ضربات مهلکی بر پیکره ناسیونالیسم عربی و حکومت بعثی سوریه واردآورد. در حال حاضر نیز گمان می رود این نوع سیاستورزی و حکومت داری در کشور سوریهکه به سرکوب، استبداد، فساد گسترده و نهادینه و... متهم است، محکوم به شکست است و درحالت احتضار به سر می برد. لذا به نظر می رسد اندیشه بعثی و ناسیونالیسم عربی جایگاه مهمی در آینده سیاست و حکومت سوریه نخواهد داشت.2. حکومت سوریه به دلیل قرار گرفتن در جبهه پایداری و بعداً جبهه مقاومت اسلامی، توانست پشتوانه مردمی و دولتی خوبی در عرصهی جهان اسلام پیدا کند و این پشتوانه سرمایه بزرگی بود که در شرایط بحرانی به کمک این کشور و حاکمیت آن وارد میدان شد و هزینه های زیادی را متحمل شد. این امر نشان داد مقاومت اسلامی به دلیل برخورداری از ایدئولوژی پویا و مشروعیت مردمی، همواره راهبرد مناسبی برای سیاست ورزی و حکومت داری در کشورهای اسلامی میباشد.3. اینکه آینده سیاست و حکومت در سوریه به سمت استقرار حکومتی متعامل با جریان های اسلامی و اسلامگرا پیش می رود، یا نظام استبداادامه مطلب

مقدمه فرهنگ مطمئناً برای موجودات بشر مهم است اما استفاده از آن به عنوان یک ابزارتحلیلی می تواند مشکل ساز شود. فرهنگ مفهومی چند وجهی است که بیشتر از آن در شیوه هایی مبهم و شهودی استفاده می کنند. چالش اصلی در این میان تصمیم گیری درباره، این است که فرهنگ چیست و محدود کردن نفوذ آن چگونه خواهد بود. فرهنگ را هیچ گاه نمی توان به طور جامع و کامل تعریف کرد این امر تا حدودی به این علت است که فرهنگ بسیار پیچادامه مطلب

تاکتیک های داعش در فردای بدون سرزمین سناریوهای داعش برای تداوم حیات؟ دوشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۵ ۱۶:۵۰ ب.ظ http://www.scfr.ir/fa/ سایت شورای راهبردی روابط خارجی شورای راهبردی آنلاین - رسانه ها: آزادسازی و بازپسگیری مناطق تحت تصرف داعش در عراق و سوریه به معنای نابودی و سرنگونی آن نخواهد بود؛ بلکه پایانی بر خلافت خودخوانده این سازمان است. چراکه با بازپسگیری مناطق تحت تصرف داعش و از بین بردن امکانات آن در عراق و سوریه، ایدئولوژی افراطی این سازمان حذف نمیشود؛ بلکه تفکرات خشن و افراطی جریان سلفی جهادی - تکفیری در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا وجود داشته و نزد افراد هوادار و متمایل به آن باقی خواهد ماادامه مطلب

مقدمه فرهنگ مطمئناً برای موجودات بشر مهم است اما استفاده از آن به عنوان یک ابزارتحلیلی می تواند مشکل ساز شود. فرهنگ مفهومی چند وجهی است که بیشتر از آن در شیوه هایی مبهم و شهودی استفاده می کنند. چالش اصلی در این میان تصمیم گیری درباره، این است که فرهنگ چیست و محدود کردن نفوذ آن چگونه خواهد بود. فرهنگ را هیچ گاه نمی توان به طور جامع و کامل تعریف کرد این امر تا حدودی به این علت است که فرهنگ بسیار پیچیده و پویا است. در عمل، دیدن از زوایای هزار توی فرهنگ نیازمند شناخت نهادها و مظاهر هویت فرهنگی است: تصاویر، مفاهیم، هنجارها، ارزشها و روشهایی که به نظر می رسد در تعیین حیات سیاسی یا بین المللی حایز اهادامه مطلب

متن زیر ترجمه جلسه ادای شهادت کنث پولاک، پژوهشگر ارشد مرکز سابان بروکینگز در حضور کمیته روابط خارجی سنا در تاریخ 5 اوت 2015 است.

چهارمین همایش بین المللی دوسالانه خلیج فارس

تاریخ، تمدن و فرهنگ

12 و 13 اردیبهشتماه 1395

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

دانشگاه تهران چهارمین همایش دوسالانه بینالمللی خلیجفارس روزهای 12 و 13 اردیبهشتماه 1395 در دانشگاه تهران برگزار خواهد گردید.

قسمت اول جزوه درسي اصول علم سياست

دانـش روابـط بـيـن المـلل، دانشى جديد است كه پس از جنگ جهانى دوم به عنوان يك رشته مستقلِ عـلمـى در عـلوم آكـادميك پايه گذارى شد. روابط بین الملل که گاهی به آن مطالعات بین الملل هم گفته میشود شاخهای از علوم سیاسی می باشد که به بررسی نقش دولت ها اتحادیه های بین المللی, سازمانهای غیر دولتی و شرکت های چند ملیتی در روند رو به رشد جهانی شدن می پردازد. روابط بین الملل با مسائلی مانند حاکمیت ها, محیط زیست, توسعه و حقوق بشر در حوضه بین الملل سر و کار دارد.

نشست بررسی انتخابات ریاست جمهوری 2016 آمریکا با تاکید بر ایران پسابرجام

سخنرانی دکتر سعید تائب، استاد دانشگاه و مختصص مسایل آمریکا

سه شنبه چهارم خرداد ماه 1395

انتخابات ریاست جمهوری امریکا از چند حیث قابل بررسی است. طی چهار دهه اخیر، موضوع ایران همواره یکی از موضوعات مورد توجه کاندیداهای ریاست جمهوری امریکا بوده است. لذا در این دوره نیز موضوع ایران با حساسیت مورد توجه است.

اهمیت موضوعتحولات نظم بینالمللی در سالهای اخیر باعث جابهجایی سریع قدرت در عرصه جهانی شده و نظم مذکور بهدلیل جهانیشدن و پیامدهای آن تحت تأثیر قرار گرفته است. تا پیش از پایان جنگ سرد در قالب رهیافت رئالیسم، سطح تحلیل نظام بینالملل بود و این ساختار چنین بود که ترتیبات امنیتی در مناطق مختلف را از بالا به پایین شکل میداد. اما بعد از جنگ سرد و بهویژه پس از 11 سپتامبر 2001 مشخص گردید که امنیت بینالملل بهگونهای از پایین به بالا شکل میگیرد و این مناطق هستند که شکلدهنده نظام بینالملل میباشند. دراینراستا، واقعیتها و پویاییهای جدید دادامه مطلب

در سوریه چه کسی، کجا، با چه کسی می جنگد؟سوریه درگیر جنگی ست که با توجه به ابعاد آن از لحاظ گوناگونی گروه ها، افکار و کشورهای درگیر، بسیار فراتر از یک جنگ داخلی و حتی منطقه ای بوده و با گذشت بیش از پنج سال از شروع آن شاید بکار بردن واژه جنگ جهانی برای اشاره به آن دیگر چندان اغراق آمیز به نظر نرسد. اما در این میان آنچه ناظران و حتی تحلیلگران را دچارسردرگمی کرده، پیچیدگی این جنگ از لحاظ درگیری میان گروه های حاضر در سوریه است. اینکه کدام گروه کدام منطقه را در اختیار دارد و دقیقا با کدام گروه می جنگد!ادامه مطلب